Je zal als kind maar geen dromen hebben. Je niet verbeelden dat je brandweerman zult zijn en mensen uit brandende gebouwen zal redden. Geen boeven vangen als stoere politieagent of met beide handen een stuurknuppel van een straaljager bedienen. Elk kind weet wat hij of zij later worden wil. Of toch niet?
Op mijn bureau ligt de poster van de Dorcas voedselactie. Ik zie een paar stralende ogen en een lachende mond. In de linkerhand een pakje cacao en in de rechter een pot jam. Vrolijke ogen die boven het geopende voedselpakket lijken te zweven. Op de achtergrond staat een oude krakkemikkige cd-speler en uit de boxen schalt zigeunermuziek. Het zigeunerhuisje is niet meer dan een krot, opgetrokken uit modderstenen, sloophout en asbest golfplaten.
Mijn herinneringen gaan terug naar mijn ontmoeting met deze zigeunerjongen in maart afgelopen jaar. Hij heet Erik Balogh. Erik is tien jaar en de oudste van vijf kinderen. Hij heeft nog vier zusjes van drie, vijf en zes jaar. Zijn jongste zusje is 8 maanden. Op het moment dat ik Erik bezoek is hij samen met zijn oma thuis. Zijn
moeder, zeven maanden zwanger, is met zijn vier zusjes in het ziekenhuis. Ze zijn alle vier ziek; Een infectie in de maag, zo begrijp ik. Voorzichtig zet ik het voedselpakket op de bank.
Erik woont samen met zijn familie in een zigeunerkamp in Uzhgorod, Oekraïne. Het kamp is niet groter dan 100 bij 200 meter en ligt ingeklemd tussen gebouwen en betonnen muren. In het kamp leven ongeveer 150 personen, verdeeld in 33 gezinnen. Voor al deze gezinnen zijn er slechts twee wc's. Hoewel wc's? Zo mag je deze vieze hokken eigenlijk niet noemen.
Als ik vraag waar zijn vader is, vertelt Erik dat deze, samen met zijn oom afval en oud ijzer aan het verzamelen zijn om te verkopen. Naast de kleine uitkering die ze ontvangen voor de kinderen is dit het enige inkomen dat het gezin Balogh ontvangt.
Oma vertelt dat Erik niet naar school gaat. Het hele gezin heeft een paar jaar door Rusland gezworven op zoek naar werk en een inkomen. Omdat ze Oekraïners zijn, en dus geen Russen, mochten de kinderen in Rusland niet naar school. Eenmaal weer teruggekeerd in Uzhgorod, is Erik te oud om naar school te gaan. Hij wordt niet meer toegelaten.
Ondanks de ellende van dit gezin, is het toch feest. Vandaag hebben ze een voedselpakket uit Nederland gekregen. Erik zijn ogen stralen. Het is een geweldige schat die hij ontvangen heeft. Oma is dolblij met het pakket. Ze vertelt dat ze straks een maaltijd gaat maken om naar haar dochter met kinderen in het ziekenhuis te brengen. De kans dat de kinderen in het ziekenhuis worden geholpen is erg klein. Hoewel de zorgverlening in Oekraïne gratis toegankelijk is, zijn de artsen corrupt. Heb je geen geld? Dan helpen ze je niet.
Ik vraag Erik wat zijn dromen zijn. Hij blijkt ze niet te hebben. Lachend maar verlegen kijkt hij me aan, zonder iets terug te zeggen. Als zijn oma aandringt om mijn vraag te beantwoordden, blijft een antwoord uit. Wat hij worden wil? Hij weet het niet. In zijn korte ellendige leventje heeft hij geleerd om bij de dag te leven en niet te ver vooruit te kijken. En wat hij later wil worden? Dromen doet hij maar niet meer. Dat voorkomt teleurstellingen.
Terwijl ik mij omdraai om weer naar buiten te gaan, loopt Erik achter me aan. In afwachting op de thuiskomst van zijn ouders en zusjes, gaat hij maar buiten spelen. Hoewel, spelen? Hoe kan een kind van 10 spelen tussen de krotten, uitwerpselen van zwerfhonden en gebruikte luiers die overal in het rond slingeren? Als ik achterom kijk, zie ik Erik spelen. Met een stok, prikt hij wat in de vuilnis bij één van de twee wc's die het zigeunerkamp rijk is.
Terwijl ik peinzend de hoek om loop, terug mijn eigen wereld in, bedenk ik dat dit geen plaats is voor een kind om te wonen. Diep van binnen stijgt een gebed op: God geef dit kind alstublieft een droom, een mooie droom die werkelijkheid wordt!
Ard-Jan Kok
Een kijkje in het zigeunerkamp waar Erik woont:
Erik met zijn oma voor hun 'huisje'.
Huisje op de vuilnisbelt.
Zigeunergezin met ontvangen voedselpakket.
Straatje in het zigeunerkamp.
Speelgoed.
Eén van de twee wc's van het dorp.
Het enige sanitair voor 33 gezinnen.
Eén van de honden van het kamp tussen het vuilnis.
Dak is 'gerepareerd' met een oud luchtbed.
Klik hier om de locatie van het kamp te bekijken in Google Maps.
